Kei te Utu Tonu i Tō Pāpātanga Tawhito?
Kua Tae te Wā ki te Whakahou Nama.

Ko te wā tino pai ki te whakahou nama, ko te wā e tata ana te mutunga o tō wā pāpātanga pūmau o nāianei, ki te heke rawa rānei ngā pāpātanga mākete i raro i tāu e utu nei ināianei. Ko ētahi atu take pai, ko te hiahia ki te whakamahi ekuiti, te hiahia ki te whakakotahi nama, ki te kore rānei e tuku tonu tō kaiwhakanama o nāianei i ngā pāpātanga tauwhāiti. E tohutohu ana mātou kia whai koe i tētahi arotake nama kāinga kore utu kia kaua e iti iho i te kotahi i te tau — tērā pea ka miharo koe ki nga mea e wātea ana.

Tērā pea he utu e pā ana — tae atu ki ngā utu pakaru a te kaiwhakanama (mēnā kei roto tonu koe i tētahi wā pūmau), ngā utu rōia, ngā utu whakatau uara, me ngā utu tuku mai i tō kaiwhakanama o nāianei. Heoi anō, he maha ngā wā ka hipokina ēnei e te moni whakahoki, ngā tūāoma motuhake rānei a te kaiwhakanama hou. Ka tātaia e mātou ngā utu katoa i mua, ā, ka whakatauritehia ki tō penapena pea — kia mōhio pū koe mēnā he mea whaihua tēnei i mua i tō haere tonu.

Koia rawa atu. He kōwhiringa pai ngā kaiwhakanama ehara i te pēke (e kīia nei hoki he kaiwhakanama tūāoma tuarua) mō ngā kaitono kāore e tau ki ngā paearu pēke paerewa — tae atu ki ngā kaitono mahi motuhake, ki te hunga kua pāngia e ngā raru nama o mua, ki te tangata rānei e hiahia ana ki tētahi hanganga nama ngāwari ake. He māmā ake tā rātou huri, ā, ka taea e rātou te tuku i ngā pāpātanga tauwhāiti. Ka mahi tahi mātou me ngā pēke me ngā mea ehara i te pēke, ā, ka tohutohu i te mea pai rawa atu mō tō āhuatanga.

Ko te tikanga, ka roa te whakahou nama i te 2–4 wiki mai i te tono tae noa ki te otinga. Mēnā kua rite ō pepa, ā, he māmā tō whare, ka taea te tuku i tētahi whakaaetanga tōmua i roto i te ruarua o ngā rā. Mā mātou e whakahaere te tukanga katoa — tae atu ki te whakapā ki tō kaiwhakanama o nāianei, te kaiwhakanama hou, tō rōia, me te kamupene whakatau uara — kia māmā, kia tere hoki tēnei i te mea ka taea.

Āe — koinei tētahi o ngā take tino auau e whakahou nama ai ngā Kiwi. Mā te whakakotahi i ngā nama huamoni teitei (kāri nama, nama whaiaro, hoko-utu-whakamua) ki tō nama kāinga i runga i tētahi pāpātanga iti rawa ake, ka taea e koe te whakaheke nui i āu utu ia marama, ka māmā ake hoki ō pūtea. Ka whakaaturia mārama e mātou ngā tatauranga ki a koe kia kite pū ai koe i te nui ka penapenahia e koe.

Ko te tikanga, ka hiahiatia: tō tauākī nama kāinga hou rawa, 3 marama o ngā tauākī pēke, 2 panuitanga utu hou (he 2 tau pūrongo pūtea mehemea he kaimahi motuhake koe), tētahi kape o tō tuakiri, me ngā taipitopito o ō nama o nāianei. Ka tukuna e mātou he rārangi tirotiro whaiaro ki a koe i muri i tā tāua kōrero tuatahi — ā, ka taea e mātou te āwhina ki te kohikohi i ngā mea katoa mai i reira.

Ko te tono mō tētahi nama hou ka whai i tētahi tirotiro nama, ka taea e tēnei te whakaheke iti, poto hoki i tō tohu. Heoi anō, mā te whiwhi pāpātanga iti iho me te utu i te wā tika, auau hoki, ka pai ake tō āhua nama i roto i te wā. Ka whakaitihia e mātou ngā tirotiro nama kore hiahia, mā te tono anake ina mārama mātou ka whakaaetia.

Āe. Tērā pea me tuku ngā kaitono mahi motuhake i ētahi atu pepa — pēnei i ngā pūrongo pūtea, ngā whakahokinga tāke rānei — engari he tokomaha ngā kaiwhakanama e mahi tahi ana mātou e mōhio pū ana ki te arotake i ngā tono mahi motuhake. He maha ngā wā he ngāwari rawa atu ngā kaiwhakanama ehara i te pēke mō ngā kaitono mahi motuhake he hītori moni whiwhi kaha.

Ko te nui ka taea e koe te nama, kei runga i tō moni whiwhi, ō whakapaunga, te uara o tō whare o nāianei, me tō tūnga ekuiti. Ko te nuinga o ngā kaiwhakanama ka whakaae kia nama koe tae atu ki te 80% LVR me te kore e utu i te LMI (Low Equity Margin). Mēnā kua piki te uara o tō kāinga, tērā pea ka taea e koe te whakamahi i tērā ekuiti mō ngā whakapaipai whare, whakangao, ētahi atu whāinga rānei.

Kāore rawa. Inā hoki, ko te huri kaiwhakanama te wāhi e ahu mai ai te nuinga o ngā penapena nui. Tērā pea ka tukuna e tō pēke o nāianei tētahi kirimana pupuri kia mau tonu ai koe, engari ka whakataurite mātou i ngā tūāoma puta noa i te tokomaha o ngā kaiwhakanama kia whai pū koe i te pāpātanga, te moni whakahoki, me ngā tikanga pai rawa atu e wātea ana i te mākete.